Het fotovlies trilt.

Lieven Herreman

Heeft fotografie een taak of een opdracht? Is het axioma van de fotografie – altijd verwijzend naar een realiteit – niet aan herziening toe? Moet ze ons wijzen, bewijzen, iets tonen of aantonen? Kan ze bestaan zonder een specifieke functie? Is er wel plaats voor een fotografie die niks bewijst en niks toont, die eerder wegneemt dan kadert? Fotografie hoeft niks te bewijzen. Erger nog, fotografie kàn niks bewijzen vandaag. Hoog tijd voor iets anders.

We zijn al wat gewend aan en verwend door fotografische beelden.  Ik ervaar een groot verschil tussen het ‘maken’ en het ‘bekijken’ ervan. Ik blijf opgewonden bij het maken van foto’s, als handeling, maar verlies steeds vaker de opwinding bij het beoordelen. Fotografie charmeert me vaker in de mate dat ze verbergt, eerder dan ze toont, in de mate dat ze iets vertelt, eerder dan ze iets bekends bewijst. Het lijkt alsof ze in dat geval méér verwijst naar de maker. Ze wordt op die manier een spiegel én een ontmoeting, een ontmoeting met meer vragen dan antwoorden.

Zoeken we niet altijd obsessioneel naar iets herkenbaar? Het ‘fotovlies’ verbergt wat het oogvlies niet kan zien. Het is een gelaagde structuur. De beelden leveren het bewijs dat er nog andere zintuigen zijn om de wereld te zien. In het ene geval lijkt het ‘weglaten’ en in het andere geval ‘wegnemen’.

We wandelen hier op de grens van de abstractie, wat komt van het woord ‘weglaten’. Abstractie maken van details bewijst dat ze voor de maker onbelangrijk zijn. We herkennen het beeld slechts in de mate dat we een verbinding voelen met onze eigen emoties.

Volledig gevuld met deze gedachte, word ik steeds vaker geconfronteerd met makers die deze manier van uitdrukken onderzoeken. Het is natuurlijk niet nieuw, het onderzoeken is gezond. Ongewild denk ik dan aan Paul Graham, die uitgebreid de taal van de fotografie onderzocht: scherp versus onscherp, extreem licht versus extreem donker, en snelheid versus traagheid. Met fotografie bezig zijn impliceert ook de fotografie in vraag stellen.

Al een hele hele poos kijk met enige verwondering toe hoe David Bruneel aan een goede kruissnelheid dit onderzoek voert.

Ik zie een fotografie die niet te voorzien was. Zij verrast evenzeer de fotograaf zelf, als de toeschouwer. De ultrafijne grens tussen het abstracte beeld en de nochtans perfecte weergave van een werkelijkheid, is ronduit verwarrend. Het is geen doorkijk en geen inkijk, geen venster en geen spiegel, ook niet beschrijvend en niet autobiografisch. De spiegel komt het meest in de buurt, maar verklapt niet de weerspiegeling. Het zet me op een vreemde manier vast. Ik kan alleen zelf de weerspiegeling invullen, maar ook deze invulling is niet feitelijk. Het werk is een feit.

a  BL A  star  naar 108 op 162cm kopie

b  01205OPALtiff_ 3601_murmur19 Master geel refl Calais2

c  LINDELEI master OK_ 0150312 V5gepimpt

ddd  0160211_6334_6506_sw_dots curtain

e  01208sp3_6678_murmur 05 Master se vende

Aangekondigd en toch onaangekondigd, gelijktijdig maar niet tezamen, werd ik gevangen in het recente beeldonderzoek van Dieter De Lathauwer. De observatie overstijgt het belang van het resultaat. Ik ervaar ook sterk het spel en de verrassing bij het maken ervan. Het zijn ‘nieuwe feiten’. De overbodige informatie is volledig geabstraheerd. Opnieuw is het ‘fotovlies’ ondoorprikbaar (geworden). Het ontbreken van een voorgrond en een achtergrond brengt de aandacht op een gelijk niveau over het volledige beeld, of moeten we de foto met een andere code bekijken?

Ik voel een obsessioneel zoeken naar het potentieel van het medium, Helaas is er geen code meegeleverd. De regels van de fotografie om een opname correct weer te geven, worden hier aardig geschonden, en ‘why not’? Ten slotte staat ‘screw the rules’ in ons vaandel.

De foto is geen vaststelling, maar eerder een mogelijkheid, die ernstig dient genomen te worden. En toch, toch bespeur ik hier een vorm van humor. Betekent dit dat het niet allemaal zo ernstig moet genomen worden, of is het de taal van de maker?

dieter_de_lathauwer_sts_lores-004

“Our dark corner”

dieter_de_lathauwer_sts_lores-007

“Life I wish”

dieter_de_lathauwer_sts_lores-003

“I will have to come again”

dieter_de_lathauwer_sts_lores-001

“Lost in 1996”

dieter_de_lathauwer_sts_lores-011

“I can dream a lot”